U bent hier: Welkom » Personen » Slachtoffers S t/m Z » Zwartz, Isak

Zwartz, Isak

  • Geboren 21-04-1914 te Oldenzaal
  • Overleden 29-10-1941 te Mauthausen, Oostenrijk – 27 jaar
  • Z.v. Salomon Isak Zwartz, fabrikant, en Josephine Epstein

Het gezin woonde aan de Hengeloschestraat 2 te Oldenzaal. Isak was de oudste van de drie kinderen. Ze woonden eerder in het grote herenhuis ‘De Elleboog’ aan de Lindeboomstraat 1 (nu Langestraat). Zijn vader was fabrikant van textielgoederen, evenals Isak.  

Zijn vader was plaatselijk hoofdvertegenwoordiger bij de Joodse Raad, voorzitter van de Nederlands Israëlitische Gemeente te Oldenzaal en lid van de Commissie van Toezicht bij het Centraal Israëlitisch Weeshuis in Utrecht.  

Zoon Isak behoorde tot de Mauthausengroep, die zich in de nacht van 13 op 14 september 1941 in Enschede moest melden in verband met represaille maatregelen. Hij is na enkele weken te Mauthausen overleden. De familie kreeg hiervan blijkbaar pas in juni 1946 bericht.

In 1941 waren in Twente enkele sabotagedaden gepleegd, waarbij telefoonkabels waren doorgesneden. Toen dit in september opnieuw gebeurde gingen de Duitsers over tot represailles. Op 13 en 14 september werden 105 Joden opgepakt: 66 in Enschede, 10 in Almelo, 10 in Hengelo, 8 in Oldenzaal en 11 op andere plekken. De ontstellende ervaring met de snelle dood van de ‘Mauthausen-groep’ leidde bij de Joodse Raad voor Enschede tot een actief onderduikbeleid.

Zijn ouders moesten in februari 1943 naar Amsterdam verhuizen, waar ze woonden aan de Blauwe Distelweg 27. Dochter Regina was al eerder naar Amsterdam vertrokken en zoon Diederik naar Deventer. Zijn ouders hadden wegens de functie van vader uitstel van transport. Vervolgens zijn ze ondergedoken in de buurtschap het Amsterdamscheveld bij Emmen. Regina dook onder in Amsterdam en zoon Diederik sloot zich aan bij het Franse verzet.

Holocaustslachtoffer. Zijn ouders en zijn broer en zus hebben de oorlog overleefd. In mei 1945 woonden ze tijdelijk aan de Emmastraat 20 te Oldenzaal en daarna aan de Haerstraat 69. Diederik en Regina zijn later naar Israël vertrokken. De broers en zussen van zijn vader zijn allen omgekomen. Zijn oma Regina Zwartz-Plaat overleed in 1943 te Deventer.

Joods monument en Stolperstein te Oldenzaal.

Op dit adres ligt ook een Stolperstein voor Ruth Loewy.

Zwartz Stolperstein

Loewy - Zwartz Stolpersteine

Zwartz Isak